GİZLİHAZİNELER DEFİNECİLER AKADEMİSİ
Arama
 
 

Sonuç :
 


Rechercher çıkıntı araştırma

En son konular
» Koltuk Taşı
Cuma Eyl. 01, 2017 11:19 pm tarafından horosanlı

» Scorpion gpr
Ptsi Ağus. 28, 2017 8:17 am tarafından ramses28

» 2013 -OCAK AYI İŞTİMASI YAPALIM Bİ GARDAŞLARDAN KİMLER VAR.
Çarş. Tem. 06, 2016 10:29 am tarafından korasoglu

» 14-mart-2015
C.tesi Mart 14, 2015 8:32 am tarafından BORAN38

» KARE-DİKDÖRTGEN OYMALAR ve ÇÖZÜM UYĞULAMALARI
Ptsi Eyl. 29, 2014 5:08 am tarafından kılıç3838

» sümbül...
Salı Eyl. 02, 2014 12:36 pm tarafından Battal Ebrail

» taşın üçgen şeklinde delinmesi bir define işareti midir?
Çarş. Ara. 18, 2013 8:05 am tarafından 56476364528

» deneme
C.tesi Kas. 23, 2013 7:54 pm tarafından CANTAR

» buldugumuz bir taş
Ptsi Eyl. 09, 2013 3:54 am tarafından cansu

» Eski rum evleri ve definesi
Ptsi Eyl. 09, 2013 3:46 am tarafından cansu

Kimler hatta?
Toplam 3 kullanıcı online :: 0 Kayıtlı, 0 Gizli ve 3 Misafir

Yok

Sitede bugüne kadar en çok 213 kişi C.tesi Tem. 29, 2017 8:28 am tarihinde online oldu.
RSS akısı

Yahoo! 
MSN 
AOL 
Netvibes 
Bloglines 



Bağlı değilsiniz. Bağlanın ya da kayıt olun

İLİM İlmin önemi

Aşağa gitmek  Mesaj [1 sayfadaki 1 sayfası]

1 İLİM İlmin önemi Bir Perş. Eyl. 02, 2010 7:54 pm

CANTAR

avatar


İLİM


İlmin
önemi




Sual:
Dinimizde ilmin önemi nedir?


CEVAP





Dinimizde
ilmin önemi çok büyüktür. Dinimizin emrettiği faydalı işleri yapmak, zararlı
şeylerden kaçmak için ilim sahibi olmak gerekir. Kur’an-ı kerimde mealen
buyuruluyor ki:



(Allah
iman edenleri yüceltir; ilim ehlini ise kat kat yükseltir.) [Mücâdele
11]




(De ki,
hiç bilenle bilmiyen bir olur mu? Bilen elbette kıymetlidir.)
[Zümer 9]



(Allahü
teâlâdan en çok korkanlar, âlimlerdir.)
[Fâtır 28]



Hadis-i
şeriflerde de buyuruldu ki:



(İlim
Çin’de de olsa, alınız!)



Hikmet,
[fen
ve sanat] müminin kayıp malıdır. Nerede bulursa alsın!)



(Beşikten
mezara kadar ilim öğrenmeye çalışınız!)



(Bir âlim,
bir yerden geçse, onun hürmetine, oradaki kabristandan 40 gün azap kaldırılır.)






Ölü kalblerin dirilmesi





Hazret-i
Lokman,
oğluna buyurdu ki: (Âlimlerle otur, hikmet sahiplerinin sözlerini dinle!
Allahü teâlâ, bahar yağmuru ile toprağa hayat verdiği gibi, ölü kalbleri hikmet
nurları ile diriltir.)



İlim, cennete
giden bir yol, gurbette arkadaş, yalnızlıkta sırdaştır. İlim, iki cihanda
kurtuluş, düşmana karşı siperdir. İnsan için hayâ, gözler için ziyadır.




İlim öğrenmek
ve öğretmek çok mühimdir. Hadis-i şeriflerde de buyuruldu ki:



(Allahü
teâlâ, ilim verdiği âlimlerden de peygamberlerden aldığı misak gibi, ilimlerini
saklamamaları ve açıklamaları için, söz almıştır.)



(En güzel
hediye, hikmetli sözü iyi anlayıp, din kardeşine anlatmaktır.)




(İmrenilecek iki kişiden biri, Allahü teâlânın verdiği ilim ile amel edip,
başkasına öğreten, diğeri de, Allahın verdiği serveti hayra sarfedendir.)




(İlim
yolunu tutana, Allah cennet yolunu açar.)



(Melekler,
ilim talebesini sevdikleri için, kanatlarını onların üzerine gererler.)



(Tecrübeli yaşlılarla oturup kalkın. Âlimlere
sorun. Hikmet sahipleri ile beraber olun.)
[Taberânî]



(Âlim olmayan veya ilim öğrenmeye çalışmayan
bizden değildir.) [Deylemî]



(Bir âlimin, yanına oturarak, bir saat ilimle
meşgul olması, bir âbidin 70 yıl ibadetinden hayırlı olabilir.
)
[Deylemî]


(İşlenen bir günah, âlime bir, cahile iki
olarak yazılır. Alim, günahı için azap olunur. Cahil ise hem günahı, hem de
öğrenmediği için azap olunur.) [Deylemî]




(Allah, dünya işlerinin âlimi, âhiret
işlerinin câhili olana buğz eder.)
[Hâkim]



(İlim öğrenmek, namaz, oruç, hac ve Allah
yolundaki cihaddan daha kıymetlidir.)
[Deylemî]



(Bir saat ilim öğrenmek gece sabaha kadar
ibâdet etmekten kıymetlidir. Bir gün ilim öğrenmek, üç ay oruç tutmaktan
kıymetlidir.) [Ebu Nuaym]



(Bir kimse, ilim öğrense, bununla amel etmese
bile; bin rekat namaz kılmasından daha fazla sevap alır. Eğer öğrendiği ilimle
amel eder veya başkasına öğretirse, hem bunun sevabını alır, hem de Kıyamete
kadar bununla amel edenlerin sevabını alır.) [Hatib]



(İlimden bir mesele öğrenmek, dünyadaki her
şeyden kıymetlidir.) [Taberânî]



(İlim öğrenmek, kadın-erkek her müslümana
farzdır.) [Beyhekî]



(Farzlarda ihmallik yapan bir derde müptelâ
olur. ) [İ. Ahmed]



Bir talebenin, ilim öğrenebilmesi ve doğru yolu
bulabilmesi için, bir öğreticiye ihtiyacı vardır. Çünkü hadis-i şerifte,
(İlim üstaddan öğrenilir) buyuruldu. (Tebarani) Kur'an-ı kerimde ise,
(Eğer bilmezseniz, bilenlerden sorun!) buyuruldu. (Nahl 43)



Allahü teâlânın rızasına kavuşmak için de
sebeplere yapışmak, bir âlimin gösterdiği yolda gitmek gerekir. Kur'an-ı kerimde
(Ey iman edenler, Allahtan sakının ve Onun rızasına kavuşmak için, vesile,
vasıta arayınız!)
buyuruluyor. (Maide 35)


Bu ayet-i kerimeden de bir öğreticiye ihtiyaç
olduğu anlaşılmaktadır. Bir kimsenin rehberi olmazsa, şeytan ona rehber olur.
Şeytan rehber olunca da, kendisine tabi olanı uçurumdan uçuruma atar. [Bu
yüzden, mezhepsiz, reformcu zatları dinlememeli, sözlerine inanmamalı,
kitaplarını okumamalı, yaralı aslandan kaçar gibi bunlardan uzaklaşmalıdır.
Nakli esas alan, ehli sünnet alimlerinin kitaplarını okumalıdır. Hakikat
Kitabevinin yayınladığı kitaplar, böyle kıymetli eserlerdir. Faydasını görmek
için bu eserleri edeple, severek okumalıdır.]



Muhafız ve rehbersiz çöl yollarına çıkan kimse,
kendini tehlikeye atmış olur. Onun sonu, sahipsiz yetişen bir ağacın haline
benzer. Ağaç, bakıp sulayan olmazsa, çabucak kurumaya mahkumdur. Hatta bu ağaç,
imkan bulup büyüse de, aşılanmamış olduğu için iyi meyva vermez. Bundan dolayı
talebenin dayanağı da öğretmenidir.



Irmak kenarında yürüyen bir amanın, rehberine
tutunduğu gibi, talebe de öğretmenine sarılmalı ve her haliyle onun sözünü
dinlemelidir. Âlimler buyuruyor ki: (İlim talebesi, ilme ve ilim öğreten
hocasına hürmet etmedikçe, öğrendiği ilmin faydasını göremez.)






İlim bulunan yerde müslümanlık vardır


Ehl-i sünnet itikadını ve ilm-i halini
öğrenmeyen ve çocuklarına öğretmeyenler, müslümanlıktan ayrılmak, küfür
felaketine düşmek tehlikesindedir. Böyle kimselerin duâları zaten kabul olmaz
ki, küfürden korunabilsinler. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:



(İlim bulunan yerde müslümanlık vardır. İlim
bulunmayan yerde müslümanlık kalmaz.)



Ölmemek için, yiyip, içmek gerektiği gibi,
kâfirlere aldanmamak, dinden çıkmamak için de, dinini, imanını öğrenmek gerekir.
Ecdadımız her zaman toplanırlar. İlmihal kitaplarını okurlar, dinlerini
öğrenirlerdi. Ancak böyle müslüman kaldılar. İslâmiyetin zevkini aldılar. Bu
saadet ışığını bizlere, doğru olarak ulaştırabildiler.



Bizim de müslüman kalmamız, yavrularımızı
içimizdeki ve dışımızdaki kâfirlere kaptırmamamız için, birinci ve en lüzumlu
çare, herşeyden önce Ehl-i sünnet âlimlerinin hazırladığı ilmihal kitaplarını
okumak ve öğretmektir. Çocuğunun müslüman olmasını istiyen ana-baba, çocuğuna
Kur'an-ı kerim öğretmelidir. Fırsat elde iken okuyalım, öğrenelim ve
çocuklarımıza, sözümüzü dinleyenlere öğretelim! (Herkese Lazım Olan İman)






Âlimlere saygı


Sual:
Hoca hakkı, hocaya hürmetin önemi hakkında bilgi verir misiniz?


CEVAP





Saygı, ibâdetten önemlidir. Mesela, ibâdet
etmiyen, günah işliyen kâfir olmaz. Fakat Allahü teâlânın, emir ve yasaklarını
küçümsiyen, saygısızlık yapan kâfir olur. [Talim-ül-müteallim]



İmam-ı Maverdi
hz. de buyurdu ki:



(Talebe, hocasının gösterdiği yakınlığa
güvenerek naz etmemelidir! Çünkü cahilin yanında susmaya mahkum olan bir âlim,
zelil ve hakir duruma düşmüş olur. Esirler arasındaki bir cariyenin, cömertliği
ile meşhur Hatim-i Tainin kızı olduğunu öğrenen Peygamber efendimiz, (Bir
kavim içinde aziz iken zelil olana, zengin iken fakir düşene, âlim iken cahiller
arasında kalmış olana acıyın) buyurup kızı serbest bıraktırdı. [Edeb-üd-dünya]



Tevazunun aşırı şekline temelluk denir. Nefsini
zelil etmek demektir.



Temelluk, hocaya, üstada, âlime karşı caizdir.
Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:



(Üstad hariç, temelluk mümin ahlâkından
değildir.) [İ. Maverdi]



(Âlime hürmet eden, Rabbine hürmet etmiş
olur.) [İ. Maverdi]



(İlim öğrendiğiniz zata tevazu gösterin!)
[Taberânî]






Eski Talebelerin Hali





Eskiden sadık bir talebe, hocasına hürmet olarak
onun kapısını çalmaz, çıkmasını beklerdi. Hocasının hakkının ana-babasının
hakkından önce geldiğini bilirdi. Hocasına hürmet göstermedikçe, ilimden faide
görmiyeceğini anlardı. Hocasının yanında izinsiz konuşmaz, konuşmak icab edince
de az konuşurdu. Mecbur kalmadıkça suâl sormazdı. Hocası, kendisine hitap
ederse, ona bakar, başka hiç bir yere bakmazdı. Hocasından hoşuna gitmiyen bir
işi görürse, kötü düşünmezdi. Hz. Musa ile Hz. Hızırın kıssasını hatırlardı.



Abdullah-ı Ensari Hirevi hazretlerinin (Ya
Rabbi! Dostlarını öyle yaptın ki, onları tanıyana sana kavuşuyor, sana
kavuşamıyan onları tanımıyor) buyurduğu gibi, Hak teâlânın rızasına kavuşmak
için hocasının rızasına kavuşmayı, talebe kendine şart bilirdi. Hocasının
kıymetini bilir, ona tam teslim olurdu. Cenab-ı Hakkın rızasına kavuşmak için
hocasının sohbetini büyük nimet bilirdi.



İlhamda yanılmanın ictihadda yanılmak gibi sevab
olduğunu bildiği için, hocasının her sözünü hüccet bilirdi. Her işinde hocasına
tabi olmayı düşünürdü.



Talebe edeblerden birkaçını yapamadığı için
üzülürse ve edebleri yerine getiremezse, yani uğraştığı hâlde başaramazsa affa
uğrayabileceğini, aksi takdirde edebleri gözetmez ve bundan dolayı üzülmezse,
hocasının feyz ve bereketlerine kavuşamayıp helak olacağını bilirdi. Talebe
bilirdi ki, hocasının her işi, kendisine iyi ve güzel görünmedikçe, onun
yüksekliklerden hiç birine kavuşamaz. Hocasına sevgi ve bağlılığı olmakla
beraber, içinde ona karşı kıl kadar bir beğenmemek bulunursa, bunu felaket
bilirdi. (Mek. Rabbanî)



İlim ve sanat öğretenlerin hakkı büyüktür.
Ustasına hürmet eden yoksulluk yüzü görmez. Ustasına hürmet etmiyenin de
kazancının bereketi olmaz. Hadis-i şerifte, (Babalar üçtür. Bunların en iyisi
ilim öğretendir) buyuruluyor. İlim öğreten zat, baba olarak bildirilmiştir.
İlim öğreten üstadın duâsını almaya çalışmalıdır! Hadis-i şerifte, (Babanın
çocuğuna duâsı, peygamberin ümmetine olan duâsı gibi makbuldür) buyuruluyor.
İlim babası olan üstadın duâsı, elbette daha kıymetlidir. (İmad-ül islâm)






Hocaya Köle Olmak





Hz. Alinin, (Bana ilimden bir harf öğretenin kölesiyim) buyurması,
hocaya hürmetin önemini göstermektedir. Bir harften maksat, ilimden bir
meseledir.



İmam-ı Şafiî hazretleri,
bir çobanı görünce ayağa kalkar. Yanındakiler, (Bu çobana hürmetinizin sebebi
nedir?) diye suâl edince, (Bu zat, bana kitaplarda bulamadığım ilimden
bir meseleyi öğrettiği için, yani benim hocam olduğu için hürmet ediyorum)
buyururdu.



Doğru yolu bulmamıza sebep olanlara, bize çok
lüzumlu ilimleri öğretenlere, gösterilecek hürmetin önemini idrak etmeye
çalışmalıyız! (R. Nasıhin)



Şihabüddin-i Sühreverdi hz.nin vasıyetinde
yazılı hadis-i şerif şöyle:



(Üstadına hürmet etmiyen, üç türlü belâya maruz kalır: Kendisine bilgi müyesser
olmaz. Bildiklerini de unutur. Ömrünün sonunda fakirliğe düçar olur.)



Hoca hakkı, ana-baba hakkından daha üstündür.
Çünkü, ana-baba evladı büyütür, bakar. Kötülükten, haramlardan korur. İbadete
alıştırır. Muallim ise, hem dünya ve hem de ahiret hayatını kazandırır, din ve
diyanetini, Ehl-i sünnet itikadını, farzları, haramları öğretir.



Dinini, imanını öğreten ana-babanın hakkı,
hocanın hakkından da üstündür.






Rehbere ihtiyaç


Rehberlerin başında peygamberler gelir. Sonra
âlimler rehberdir. Rehber olan evliyaya mürşid denmiştir. Yunus Emre ise böyle
ilim sahibi mürşidlere er ve erenler tabirini kulllanmaktadır:







Erenlerin şehrine her dem giresim gelir



İçindeki
sultanın yüzün göresim gelir.




Göremezem yüzünü, işitirim sözünü,



Görmek
için yüzünü canım veresim gelir.






Yanına
varmak için, yedi kapı geçmek şart




Yedisinden içeri sızıp giresim gelir.



Her
kapıda nöbetçi, vardır yüz bin askeri.



Aşkın
kılıcı ile vurup kırasım gelir.






Mecnuna
hayran benim, Mevlaya kurban benim



Leylayı
görmek için mecnun olasım gelir.






Dost
oldu bize mihman, bunca yıl bunca zaman



İsmail
gibi candan kurban olasım gelir.







Erenlerin nazarı, cevher eder toprağı




Erenlerin bastığı toprak olasım gelir.






***






Erenlerin sohbeti, ele giresi değil.



Sohbete
kavuşanlar, mahrum kalası değil.



Bulmak
için bir eri, gezmek gerek çok yeri,



Sarraf
tanır cevheri, herkes bilesi değil.






Akıp
duran pınara, yanına testi kona,



Kırk yıl
orada dura, kendi dolası değil.



Ten
fânidir can ölmez, giderse geri gelmez



Ölür ise
ten ölür, canlar ölesi değil.






Sohbetle
parlar iman, talip kazanır irfan.



İnsanı
ârif yapan, fesi, hırkası değil.



Gönülde
cevher yoksa, yüzbin kitap okusa



Haktan
medet olmasa nasip olası değil.






Önce
doğru iman et, haramlardan elin çek



Ruha
gıdadır sohbet, herkes bulası değil!



Yârin
gönlü bir sırça, kırmayasın sakın ha,



Eğer
sırça kırılsa, bütün olası değil.






Yunus
hiç oyalanma, azığını hazırla



Gelen
gider dünyaya, bâkî kalası değil.






Hikmet ve fıkıh


Sual:
Kur'an-ı kerimde hikmet sahipleri övülüyor. Hikmet ne demektir?


CEVAP





Hikmet, ilim, fen manasına geldiği gibi, fıkıh
ilmi manasına da gelir. Kur'an-ı kerimde mealen buyuruldu ki:



(Allah, hikmeti
[fıkh ilmini] kime dilerse ona verir. Her kime hikmet verilmişse, muhakkak
ona çok hayr verilmiştir.) [Bekara 269]



Bu ayet-i kerimedeki "Hikmet"i islâm âlimleri
fıkh olarak bildirmişlerdir. (Dürr-ül muhtar)



Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:


(Allah, iyilik etmek istediği kulunu dinde
fakih yapar.) [Buharî]



(İbadetlerin en kıymetlisi fıkhı öğrenmek ve
öğretmektir.) [İbni Abdilberr]



(Her şeyin dayandığı direk vardır. Dinin
temel direği, fıkıh ilmidir.) [Beyhekî]



(Fıkıhsız ibâdet eden, gece karanlıkta
yaptığını, gündüz yıkana benzer.) [Deylemî]



(Hikmetsiz kalb, harap ev gibidir. Şu hâlde
öğrenin, öğretin. Fıkıh öğrenin, cahil olarak ölmeyin. Çünkü Hak teâlâ cahillik
için mazeret kabul etmez.) [İ.Sünni]



(Hikmet, müminin kaybettiği malıdır. Nerede
bulursa almalıdır.) [Askeri]



(Hikmet, şereflinin şerefini arttırır, köleyi
padişah yapar.) [Ebu Nuaym]



(Allahın rezil etmek istediği kul, ilim ve
edebden mahrum kalır.) [İbni Neccar]



(Bir müslüman, arkadaşına, hidayetini
arttıracak veya onu tehlikeden kurtaracak hikmetli bir sözden daha iyi bir
hediye veremez.) [Ebu Yala]






İlim
öğrenirken



Sual:
İlim öğrenen talebe, nelere dikkat etmelidir?
CEVAP




İmâm-ı Gazâlî hazretleri buyuruyor ki:


İlim talebesinin bazı vazifeleri şunlardır:


1-
Kalbini bütün fenâ hâllerden temizlemelidir. Hadîs-i şerîfte, (Din, temizlik
üzerine kurulmuştur) buyuruldu. Buradaki temizlik, sadece dış temizliği
değil, aynı zamanda bâtın temizliğidir. Başka bir hadîs-i şerîfte de, (Köpek
bulunan eve rahmet melekleri girmez) buyuruldu. Kalbi bir eve benzetelim. Bu
eve melekler gelir. Gazap, kin, hased, kibir gibi kötü huyları havlayan köpek
kabûl edelim! Böyle azgın köpeklerle dolu eve rahmet melekleri girmez. Allahü
teâlâ ilim nûrunu kalbe melekler vâsıtası ile akıtır. Rahmet meleklerinin
girmediği kalb ilimden mahrûm kalır.



2-
Bütün gücünü ilme bağlamalıdır! Başka şeylerden alâkayı kesmelidir! Dağınık
fikir, suyu bölünen ırmağa benzer. Sağa sola aktığından bahçeyi sulayamaz.



3-
İlmiyle kibirlenmemelidir! Hiç bir İslâm âlimini küçük görmemelidir! Câhil ve
âciz bir hastanın, mütehassıs bir doktoru kabûl etmesi gibi islâm âlimlerini
kabûl etmelidir. Talebe, şahsî fikrini bir tarafa atmalı, islâm âlimlerinin
öğüdüne kulak vermelidir! İslâm âlimlerinin hatâ gibi görünen işini, kendi
doğrusuna tercih etmelidir!



4-
Faydalı ilimleri öğrenmeye çalışmalıdır! İlimden gâye, kalbi kötü huylardan
temizleyip, fazîletlerle süslemektir.



5-
Zorluklara karşı sabırla göğüs germelidir. İlim ve diğer nimetleri acı ilâçlarla
kaplamışlardır. Akıllı olan, bunların içine yerleştirilmiş tatlıları görür.
Üzerindeki acı örtüleri de tatlı gibi çiğner. Acılardan tat alır. Hasta olan
onun tadını duyamaz. Hastalık, Allah tan başkasına gönül vermektir.



İlimden istifâde edebilmek için:



1- Önce niyetini düzeltmeli, câhillikten kurtulmayı düşünmelidir! Allahü
teâlâ, (Hiç bilenle bilmeyen bir olur mu) buyurdu.



2- İnsanlara fâideli olmayı düşünmelidir! Hadîs-i şerîfte, (İnsanların
hayırlısı, insanlara fâideli olandır) buyurulmaktadır.



3- Öğrendikleri ile amel etmeye çalışmalıdır. Çünkü, (Amelsiz ilim
vebâl, ilimsiz amel sapıklıktır)
buyurulmuştur.


4- İlim öğrenmekten maksat, Cenâb-ı Hakkın rızâsını talep olmalıdır.
Allahü teâlâ, ihlâsı, sâlih ameli övmektedir.



5- Üstüne lâzım olmıyan şeye karışmamalıdır. Hz.Lokman'a, (Bu dereceye
ne ile kavuştun?) diye suâl ettiler. (Doğruluk, emânete riâyet ve bana
lâzım olmıyanı bırakmakla) diye cevap verdi.



6- Biri ile münâkaşa ederse, ona karşı insâflı olmalı, yumuşak
davranmalıdır ki kendisi ile câhil arasındaki fark belli olsun. Hadîs-i şerîfte,
(Allah refiktir, yumuşaklığı sever. Sertlik edenlere vermediği şeyleri ve
başka hiç bir şeye vermediğini, yumuşak davranana ihsân eder) buyuruldu.



7- Sabırlı olmalıdır. İbni Abbâs hazretlerine, (Bu ilmi ne ile elde
ettin?) diye suâl ettiler. Cevabında, (Darlıkta, genişlikte sabretmekle,
suâl sormakla ve yorulmıyan bir azîmle) buyurdu. Yine büyük bir zât aynı
suâle, (Erken kalkmakla, son derece alçak gönüllü olmakla, kuvvetli azîm ve
sabırla) diye cevap verdi.



8- İlim talebesi, herkesle iyi geçinmelidir! (İnsanların hayırlısı
onlarla iyi geçinen, insanların şerlisi de onlarla çekişen) buyurulmuştur.



9- Çok edebli olmalıdır.


10- Büyük bir âlime, ilmi ne ile elde ettiği soruldu. Cevabında,
(Hocamın her sözünü dinlemekle) buyurdu.



Peygamber efendimiz, ilmin inceliklerini, acâipliklerini soran köylüye buyurdu
ki:



- İlmin başını öğrendin mi?


- İlmin başı nedir ki?



- İlmin başı, Allahı hakkıyla tanımaktır. Bu da O'nun, misli, benzeri, zıddı,
dengi, eşi olmadığını, vâhid, evvel, âhır, zâhir ve bâtın olduğunu bilmektir.
(Şir'a)



Görüldüğü gibi ilmin aslı ma'rifetullahtır, yanî Allahü teâlâyı tanımaktır.



İlmin veya başarının başı sabır denebilir. İbâdet için de böyledir. Hadîs-i
şerîfte buyuruldu ki: (İbâdetin başı sabırdır.) [Hâkim]



Sabrın önemi birçok işten büyüktür. Bu bakımdan, (Her işin başı sabırdır)
denebilir.



Hadîs-i şerîflerde buyuruldu ki:



(İlimden bir şey öğrenmek, dünya ve içindeki herşeyden daha iyidir.) [Taberânî]


(Öğretmek için ilimden bir mes'ele öğrenen 70 sıddîk sevâbı alır.) [Deylemî]


(İlim öğrenmek amelden kıymetlidir.) [Hatîb]


(İlim, islâmın hayatı, îmânın direğidir.) [Ebûşşeyh]


(İlim, benim ve diğer peygamberlerin mîrâsıdır. Bana mîrâsçı olan da,
Cennette benimle beraber olur.) [Deylemî]



İlimden zarar gelmez. Ölünceye kadar ilim öğrenmeye çalışmalıdır! Hadîs-i
şerîfte buyuruldu ki: (Hiç kimse câhillikle azîz, ilimle de hor olmaz.)
[Askerî]



İlmin faydalısını öğrenmelidir. Hadîs-i şerîfte buyuruldu ki:



(Allahtan faydalı ilim isteyin ve fayda vermiyen ilimden Allaha sığının!)
[İ.Mâce]





Lüzumsuz sualler





Okuyucularımız, çok zaman faydalı suâl
soruyorlar. Biz de araştırıyor, ehline soruyor, cevabını yazıyoruz. Böylece o
okuyucu ile birlikte, diğer okuyucularımız da bundan istifade ediyor. Hadis-i
şeriflerde buyuruldu ki: (İlim bir hazine, suâl ise anahtardır. Sorun ki
öğrenin! Bir suâl sayesinde dört kişi sevab alır. Suâl soran, cevap veren,
dinliyen ve bunları sevenler.) [Ebu Nuaym]



Okuyucularımızdan bazıları ise, (Hz.
İbrahimin kestiği koçun etini kimler yedi?), (Falanca âlimin anasının adı
neydi?), (Yunüs aleyhisselamı yutan balık, erkek miydi?) gibi suâller
soruyorlar. Dürr-ül-muhtarın Tahtavi haşiyesinde buyuruluyor ki:



(İnsanın bilmesi gerekmiyen şeyleri münakaşa
etmesi mekruhtur. Öğrenilmesi emredilmemiş olan şeyleri sormak caiz değildir.
Mesela Hz. Lokman peygamber midir? Cin, insanlara nasıl görünür? Hz. İsa gökten
ne zaman inecek? Buna benzer şeyler sormamalı, çünkü bunları öğrenmekle
emrolunmadık.)



Bugün çok kimse, Ehl-i sünnet itikadını
bilmiyor. Öğrenmesi farz-ı ayn olan bilgilerden habersizdir. Faiz çeşitlerini,
hatta yemeğin farzlarını bile bilmez iken, dünya ve ahirette gerekmiyen şeyleri
soruyorlar. Biz de (Bilmiyoruz) diye cevap verince, (Bir bilene sor) diyorlar.
Zaten biz, bilmediklerimizi bir bilene soruyoruz. Fakat bilinmesi gerekmiyenleri
sormak lüzumsuzdur. Dünya ve ahirete yaramıyan suâlleri sormak ve her suâle
cevap vermeye kalkmak ve (Ben bilirim) demek doğru değildir. Kur'an-ı kerimde de
mealen buyuruldu ki:



(Her ilim sahibinin üstünde, daha iyi bilen
vardır.) [Yusüf 76]



Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki: (Âlimim
diyen cahildir.) [Taberânî]



(Çok suâl sormaktan sakının! Sizden
öncekiler, bu yüzden helak oldu.) [İ.
Maverdi]



(Sizi çok suâl sormaktan nehyediyorum.)
[Taberânî]



(Allah rızasından başka bir maksatla ilim
öğrenen veya ilmini dünya menfaatine alet eden Cehenneme gidecektir.)
[Tirmizî]



(İlmi, âlimlerle yarışmak, cahillerle
münakaşa edip susturmak ve insanlar yanında itibar kazanmak için öğrenen
Cehenneme gidecektir.) [Tirmizî]



Şu hâlde, lüzumsuz suâl ve başka maksatlarla
suâl sormak doğru değildir. İmtihan gayesiyle karşısındakini sıkıştırmak için
suâl sormak da uygun değildir. Hadis-i şerifte, (Öğrenmek için suâl sorun!
Kötü maksatla suâl sormayın!) buyuruldu. (Deylemî)



Suâli uygun sorabilmek, o kişinin ilmini
gösterir. Hadis-i şerifte, (Güzel suâl, ilmin yarısıdır) buyuruldu. (Taberânî)



İlmi, öğrenip amel etmek isteyen kimseye
öğretmelidir! İlmin kıymetini bilmiyen, laf olsun diye öğrenmek isteyene, ilim
öğretmek doğru olmaz. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:



(İlmi, ehli olmıyana öğretmek onu kaybetmek
demektir.) [İbni Ebi Şeybe]



(Bazı kavimler gelecek, fakihleri, ince ve karışık meseleleri ele alacak,
halkı şaşırtacaklardır. İşte bunlar, ümmetimin şerlileridir.) [Taberânî]






Cahilin Günahı


Sual:
"Bilip de yapmamanın cezası daha büyüktür" diyerek dini meseleleri öğrenmek
istememek uygun mudur?


CEVAP





Öğrenmesi mümkün iken öğrenmemek de günahtır.
Hadis-i şerifte buyuruldu ki:



(Aynı günahı işliyen âlime bir, cahile iki
günah yazılır. Âlim, yalnız günahın, cahil ise, hem günahın, hem de o meseleyi
öğrenmemenin cezasını çeker.) [Deylemî]






Ayıp olur diye sormamak


Sual: Bir genç kızım. Mahrem konuları sormaktan utanıyorum. Ne yapayım?


CEVAP


Bir kız, mahrem konuları annesine sorar. O da bilmezse, annesine, (Babamdan
öğren) der. Babası da bilmezse, babasının, bilen birisine sorması gerekir.
Babası yoksa, ağabey, amca, dayı gibi mahrem akrabalarından öğrenir. Bunlar da
öğrenip bildirmezse, o zaman mektupla veya telefonla, kendinden değil de, (Bir
kadının muayyen hâli şu kadar devam edip kesilse, ne gerekir) şeklinde sormak
daha uygun olur. Bir kadının kocası, bu bilgileri öğrenip hanımına anlatmazsa,
kadın, en uygun bir yolla bunları öğrenebilir. Bilenlerden bu konuları edep
dairesinde sorması ayıp olmaz.



Hz. Esma’nın Peygamber efendimize nasıl
gusledileceğini sorarken utanması üzerine, Hz. Aişe, (Ensar kadınları ne
iyidir; utanmaları, dinlerini öğrenmekten men etmiyor) buyurdu. (Buhârî)



Demek ki, ayıp olur diye kendisine farz olan
bilgileri öğrenmemek yanlıştır. Peygamber efendimiz, mahrem konuları anlatırken,
(Allahü teâlâ, hakkın anlatılmasından çekinmez) buyurmaktadır. (Tirmizî)



Aynı anlamda ayet-i kerime de vardır:



(Allahü teâlâ, gerçeği söylemekten çekinmez.)
[Ahzâb 53]






Âlim övünmez


Sual: Âlim olan kimsenin övünmesi
uygun mudur?




CEVAP


Genelde övünmek iyi
değildir. Âlimin övünmesi de câiz değildir. (Lokman)
sûresi 18.
âyet-i kerîmesinde meâlen, (Allah,
kendini beğenip övüneni sevmez) buyurulmaktadır.





Övünmek, büyüklenmenin,
kibretmenin alâmetidir. (Mü'min)
sûresinin 35.
âyet-i kerîmesinde, büyüklenenlerin kalblerinin mühürlendiği bildirilmektedir.



İmâm-ı Gazâlî hazretleri
(Necm)
sûresinin, (Nefsinizi tezkiye etmeyiniz)
meâlindeki 32.
âyet-i kerîmesinin tefsîrinde, (Bir
iyilik yapınca, bunu ben yaptım deme. Onu bir iyilik sanma! Onu iyilik olarak
kabûl etmek, kendini beğenmektir) buyurdu.





(Beydâvî) tefsîrinde,
İblis'in, (Âdem çamurdandır, cismânîdir.
Ben rûhânîyim. Çamur unsurların en aşağısıdır. Ben ise en şerefli olan ateşten
yaratıldım) diyerek
kibirlendiği bildirilmektedir. Övünmek yasak edilmiştir. Hadîs-i şerîflerde
buyuruldu ki:



(Ecdâdı ile övünen, rahmet-i ilâhiden uzaktır,
Cehennem odunudur.)
[Tirmizî]



(Allahü teâlâ, câhiliyet övünmelerini sizden
kaldırdı. Hepiniz Âdem aleyhisselâmın evlâdlarısınız. Âdem ise topraktan
yaratıldı.) [Ebû
Dâvüd]



Övünmek, başkasını hakîr,
aşağı görmekten ileri gelir. Hâlbuki hadîs-i şerîflerde buyuruldu ki:



(Din kardeşini hakîr görmek, kötülük olarak
yeter.) [Müslim]



(Allahü teâlâ, "mütevâzı olun, büyüklenmeyin,
zulmetmeyin" diye bana vahyetti.) [İbni Mâce]




İnsan, ilim sâhibi olunca
kendini büyük görmeye başlar. Hâlbuki Kur'ân-ı kerîmde meâlen,
(Her ilim sahibinden üstün bir âlim vardır) buyurulmaktadır.
(Yûsüf 76)




(Âlimlerin âfeti, kendilerini büyük
görmeleridir)
hadîs-i şerîfi, ilim sahiplerinden kibirlenenlerin olabileceğini göstermektedir.
Övünmek için hiç kimse kendisinin âlim olduğunu söylememelidir! Çünkü hadîs-i
şerîfte buyuruldu ki:



(Âlimim diyen câhildir.) [Taberânî]



İlmi, yalnız Allah rızasını kazanmak için
öğrenmek gerekir. Başka maksatlarla öğrenmek, caiz değildir. Hadis-i şeriflerde
buyuruldu ki:



(Âlimlere övünmek, cahillerle, aklı noksan
olanlarla münakaşa etmek, onları susturmak, insanların teveccühünü kazanmak için
ilim öğrenen, cehenneme gider.)



(Toplantılarda ilimle üstünlük taslamayın!
Böyle yapanın gideceği yer, Cehennemdir.)



(Allah rızasından başka maksat için ilim
öğrenen veya ilmini dünya menfaatine alet eden, cehennemdeki yerine
hazırlansın!)



İlmi böyle maksatlarla öğrenmek caiz olmadığı
gibi; Allah rızası için öğrenip de, kötü maksatlar için kullanmak da caiz
değildir. İlmi ile övünmek de Allah rızasına aykırıdır. Hadis-i şeriflerde
buyuruldu ki:



(Bazısı çıkar, Kur'an okur "Bizden daha iyi
bilen, bizden daha fazla fıkıh bilgisine sahip olan kim vardır?" der. İşte
bunlar, cehennem yakıtıdır.)



(Vallahi bir zaman gelecek, insanlar Kur'anı
öğrenip okuyacaklar. Sonra, "Biz öğrenip okuduk, bizden daha iyisi var mı?"
diyecekler. İşte onlar cehennem odunudur.)



Bu hadis-i şerifler, ilmi ile övünmenin caiz
olmadığını göstermektedir. İlmi ile övünen kimselerle tartışmak asla uygun
değildir. İnsanın ömrü kısadır. Münakaşa ile zaman öldürmek asla caiz değildir.
Abdülkuddüs hazretleri buyuruyor ki: (Vaktin kıymetini bil! Gece gündüz ilim
öğrenmeye çalış! İlim öğrenmek ibâdet yapmak içindir. Kıyamet günü işten
sorulacak, çok ilim öğrendin mi diye sorulmayacaktır. İş ve ibâdet de ihlas elde
etmek içindir) Hadis-i şerifte buyuruldu ki:



(Kıyamette herkes, şu dört şeyden soruluncaya
kadar yerinden ayrılamaz:



1- Ömrünü nerede tükettin?


2- Gençliğini nerede geçirdin?



3- Malını nerede kazandın, nereye harcadın?



4- İlmin ile ne amel ettin?)






Kötü âlimler


Dini, siyasete, ticarete veya herhangi bir
menfaate alet etmek caiz değildir, büyük günahtır. Hadis-i şeriflerde buyuruldu
ki:



(Yazıklar olsun kötü âlimlere ki, ilmi
ticarete alet eder, devlet adamlarına yaklaşıp menfaat temin etmeye çalışırlar.
Bunların yaptıkları ticaret, kesada
[darlığa, kıtlığa] uğrasın!)



(Öyle bir zaman gelir ki, âlimler fitne
unsuru olur, camiler ve hafızlar çoğalır ama [hakiki] âlim hiç bulunmaz.)




(Din bilgilerini dünya menfaati için
öğrenenlere, ilmini paraya değişenlere kıyamette ateşten gömlek giydirilir.)



(Cehennem zebanileri, günah işliyen
hafızlara, puta tapanlardan daha önce azab yapar. Çünkü bilerek yapılan günah,
bilmiyerek yapılandan daha kötüdür.)



(İnsanların en kötüsü, kötü âlimlerdir.)



(İlim, Allah rızası için değil, dünya
menfaati için öğrenildiği ve ibâdetler, dünya menfaatlerine alet edildiği zaman
fitneler zuhur edecektir.)



Kur'an-ı kerimde, Allahü teâlâ, kötü âlimleri
kitap yüklü merkebe benzetmiştir. (Cuma 5)



Bazıları, peygamber efendimizin ben
peygamberlerin efendisiyim gibi sözlerini övünmek olarak gösteriyorlar. Bu
yanlıştır. Böyle demek, öğünmek değil, gerçeği bildirmektir. (Ben evliyayım)
demek öğünmek olur. Fakat (Ben Peygamberim) demek böyle değildir. Gerçeği
bildirmek vazifesi olduğu ve vazifesini yapmak mecburiyetinde de olduğu için
böyle buyurmuştur. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:



(Kıyamette, önce ve sonra gelenlerin
seyyidiyim. Gerçeği bildiriyorum,
öğünmüyorum.)
Hakikati


(Allahü teâlânın habibi, Peygamberlerin
reisiyim. Öğünmek için söylemiyorum.)



(Peygamberlerin sonuncusuyum, öğünmüyorum,
ben Abdullahın oğlu Muhammedim . Allahü teâlâ insanları yarattı. Beni insanların
en iyisinden yarattı, insanları fırkalara
[milletlere, ırklara] ayırdı. Beni, en iyisinde bulundurdu. Sonra bu en iyi
fırkayı cemaatlere ayırdı. Beni, en iyisinde bulundurdu. Sonra, bu cemaati
evlere ayırdı. Beni, en iyi evden [aileden] dünyaya getirdi. İnsanların
en iyisiyim. En iyi ailedenim. Kıyamette, herkes sustuğu zaman, ben konuşurum.
Kimsenin kımıldayamadığı vakitte, onlara şefaat ederim. Kimsede ümit kalmadığı
bir zamanda, onlara müjde veririm. O gün her iyilik, her türlü yardım, her
kapının anahtarı bendedir. Liva-i hamd benim elimdedir. İnsanların en hayırlısı,
en cömerdi, en iyisiyim. Kıyamet günü, Peygamberlerin imamı, hatibi ve hepsine
şefaat edici benim. Bunu öğünmek için söylemiyorum.) [Hakikati bildiriyorum.
Hakikati bildirmek vazifemdir. Bunları söylemezsem, vazifemi yapmamış olurum.]
[Bunun için mu'cize göstermek lâzım; fakat kerâmet göstermek lâzım değildir.]





İlim silah gibidir


Sual:
Alim, kibirden kurtulmak için ne yapmalıdır?



CEVAP



İlim silâh gibidir, kullanmasını bilmeyene
zararı olur. Düşmanın elinde zararı, dostun elinde faydası olur. İlim yağmura da
benzer. Yağmur, temiz olarak yağar, bitkilerin kökleri bu suyu emer, kendi
vasfına çevirir. Aynı yağmur suyu, biberi acılaştırırken, karpuzu tatlılaştırır.
Temiz olan ilim de, kibirliyi azdırır, mütevazının tevâzuunu artırır.



“Malın azdırdığı gibi, ilim de
azdırabilir”buyurmuşlardır. Az da olsa, bir şey bilen insan, cahilleri görünce,
ben onlar gibi değilim diye kendini beğenir. İlim sahibi de, ekseriya, kendini
cahilden üstün görür. Âlim, kibirden kurtulmak için şu iki şeyi bilip, ona göre
amel etmelidir:



Birincisi:
Bilmeli ki, âlimin mesuliyeti daha fazladır. Çünkü, günah olduğunu bilerek isyan
eden ile, bilmeyerek o günahı işleyenin cezası bir olmaz. Hadis-i şeriflerde
buyuruldu ki:



(Kıyamette bir din adamı cehenneme atılınca,
ona, “Niçin bu azaba düştün” derler. O da, “İnsanlara, günahtır, yapmayın der,
kendim yapardım. Şu ibadeti yapın der, kendim yapmazdım. Bunun cezasını
çekiyorum” der.)



(Kıyamette en çetin azap, ilmi kendine fayda
vermeyen din adamına yapılacaktır.)



(Cehennemde bazılarının yaydıkları kötü
kokular, diğerlerine ateşten daha fazla azap verir. Kim oldukları sorulunca “Din
adamı idik. Bildiklerimizi yapmazdık” derler.)



(Âlimlerin iyisi, insanların en iyisi,
âlimlerin kötüsü ise, insanların en kötüsüdür.)



(Miraçta, Cebrail
aleyhisselama, ateşten makaslarla kendi dudaklarını kesen insanların, kim
olduklarını sordum. “Kendileri yapmadıkları hâlde yapılmasını emreden
vaizlerdir” dedi.)



İblis de âlim idi. Fakat ilmi ile amel etmedi.
Dağda kalan kimsenin yanında, çeşitli silâhlar bulunsa, bunları kullanmasını iyi
bilse ve çok cesur olsa, kendine hücum eden aslana karşı kullanmadıkça, bu
silâhların faydası olmaz. Bunun gibi, yüz bin dini mesele öğrense, bunları
kullanmadıkça faydalarını görmez. Bir hasta, derdine en faydalı ilâcı bulsa,
kullanmadıkça faydasını görmez.



İlmi, mala ve mevkie alet etmek uygun değildir.
İlmin bunu yasakladığını bildiği hâlde, ilme uymamak büyük vebaldir. Allahü
teâlânın kıymet verdiği ve her şeyin en şereflisi olan ilmi, mal, mevki kapmaya
ve başa geçmeye vesile edenlere, bu ilim zararlı olur.



Hâlbuki, dünyaya düşkün olmak, Allahü teâlânın
hiç sevmediği bir şeydir. O hâlde, Allahü teâlânın kıymet verdiği ilmi, Onun
sevmediği yolda harcetmek, çok çirkindir. Bilip de amel etmeyenler, Cuma
suresinde eşeğe, A’râf suresinde ise köpeğe benzetilmiştir.



Bir âlim, kendini cahilden üstün görmeye
başlarsa, içinde bulunduğu bu büyük tehlikeyi düşünmesi gerekir! Bunu düşününce,
tehlikeyi anlar. Bu âlim, hayatı tehlikede olan hükümdar gibidir. Hükümdarı
yakalayıp öldürecekleri zaman, “Keşke bir hizmetçi olsaydım da bu tehlike ile
karşılaşmasaydım” der. Nice âlimler var ki, kıyamette, ilmi ile kibirlenmenin
cezasını görünce, keşke cahil olsaydım diyecektir.



İkincisi:
Kibrin büyük günah olduğunu, insan, nefsini ne kadar aşağılarsa, Allahü teâlâ
indinde kıymetinin o kadar yükseleceğini, kendine kıymet verenin, Allah katında
kıymetinin olmayacağını bilmesidir. İlmi olduğu hâlde, kibrin zararını bilmeyene
âlim demek yanlış olur. İnsanın ilmi arttıkça, Allahtan korkması da artar, günah
işlemeye cesaret edemez.


Ledün
ilmi





Sual:
Ledün ilmini nasıl öğrenirim?


CEVAP





Ledün ilmi veya ilm-i ledün, okuyarak
öğrenilmez. Allahü teâlânın ihsanı ile kalbe ilham edilen, İlâhî sırlara ait
bilgilerdir. Görünüşte, akla ve nakle zıt gelebilir. İlm-i ledün sahibi olanlar,
hadiselerdeki gizli sırları ve hikmetleri bilir. Kur'an-ı kerimde, (Kehf)
suresinde bu husus açıkça bildirilmiştir.



Musa aleyhisselam suâl etti:


- Ya Rabbi, benden âlim olduğunu bildirdiğin
zatı nerede bulurum?



- Ya Musa, çantana bir balık koy, yola çık!
Balık nerede canlanıp kaybolursa, bahsettiğim zatı
[Hızırı] orada bulursun.



Hz. Musa, Yuşa aleyhisselamla yola çıktı. Bir pınarın yanına oturdular. Bu pınar
(Ab-ı hayat) idi. Bu suya dokunan ölü canlanırdı. Bu su, balığa değince, balık
canlanıp denize gitti. Daha sonra Hz. Musa, pınarın yakınında, Hz. Hızırı gördü.
Selam verdikten sonra ona sordu:



- Sana verilen ilimden bana da öğretmeni
istiyorum.



- Ya Musa, Allahü teâlânın sana öğrettiği ilmin
hepsini ben bilmem, bana öğrettiği ilmin hepsini de sen bilmezsin. Bilmediğin
için de benim yaptıklarıma sabredemezsin.



- İnşaallah beni sabredenlerden bulursun.


- Ya Musa, ben açıklama yapmadan, yaptıklarımdan
bana birşey sormayacaksın!



Bu konuşmadan sonra, limandaki bir gemiye
bindiler. Gemiciler, bunların iyi kimse olduğunu anlıyarak para almadılar. Hızır
aleyhisselam, geminin bir tahtasını sökerek içeri suyun sızmasına sebep oldu.
Hz. Musa dedi ki:



- Gemiciler, para almadı. Bize iyilik
ettiler. Sen de bunları boğmak mı istiyorsun?



- Hani bana birşey sormayacaktın?


- Unuttum. Özür dilerim.


Gemiden inip sahil boyunda giderken oynıyan
çocuklar gördüler. Hızır aleyhisselam, çocuklardan birisini zararsız hâle
getirdi. Hz. Musa dedi ki:



- Çocuğun ne günahı vardı?


- Hani işlerime karışmayacaktın?


- Özür dilerim, yine unuttum.


Antakyaya uğradılar. Acıktıkları hâlde kimse
yemek vermedi. Hz. Hızır, yıkılmak üzere olan bir duvarı görüp eli ile tutup
düzeltti. Hz. Musa dedi ki:



- Madem böyle marifetin vardı, ne diye ücret
karşılığı yapmadın? Bir ekmek parası çıkarırdık.



- Artık ayrılma zamanımız geldi. Çünkü üç defa
anlaşmamızı bozdun.



- Yaptıklarının hikmeti nedir?


- Gemiciler on kardeşti. Geminin kazancı ile
geçiniyorlardı. Bir derebey, sağlam gemileri zorla alıyordu. Bu geminin arızalı
olduğunu duyunca almaktan vazgeçecek. Biz de iyiliğe iyilik etmiş olduk.
Günahsız çocuğa gelince, bunun ana-babası salihti. Çocuk büyüyünce onları küfre
zorlıyacak, zulüm ve işkence edecekti. Bunun yerine hayırlı bir evlad vermesi
için Allahü teâlâya duâ ettim. [Yeni doğan hayırlı evlattan, yetmiş peygamber
meydana geldi.] Doğrulttuğum duvar, öksüz çocuklara aitti. Babaları duvarın
altına bir hazine saklamıştı. Duvarı düzeltmeseydim, yıkılıp hazine meydana
çıkacak, başkalarının eline geçecekti. Öksüzlere bir iyilik ettik.



Bahsedilen hazinenin, üzeri yazılı bir altın
levha olduğu da rivayet edilmektedir. Levhada şöyle yazılı idi:



"Ölümü bildiği hâlde gülüp neşelenen, kadere
iman ettiği hâlde üzülen, rızka Allahü teâlânın kefil olduğunu bildiği hâlde
lüzumsuz zahmetlere giren, Kıyamette sorgu-suâle inandığı hâlde gaflete dalan,
fânî olduğunu bildiği hâlde, dünyaya bel bağlayan kimseye taaccüp etmemek
imkansızdır."






Okuma alışkanlığı kazanmak



Soru:
Ülkemize gelen turistlere dikkat edin, bavullarının yarısında elbise, geri kalan
yarısında kitaplar var. Oysa biz seyahate çıktığımız zaman aklımıza en son gelen
şey kitaptır. Okuma sevgisi ve alışkanlığını kazanmamız hususunda tavsiyeniz
nedir?



CEVAP



Bilginin kaynağı kitaptır. En güzel, en sağlıklı
ve en kolay bilgi kitap okuyarak öğrenilir. Sessiz bir öğretmendir kitap.
Anlamadığınız yeri defalarca okuyabilirsiniz. Anlayamadığınız için kızmaz size.
Aşağılamaz ve şevkinizi kırmaz...



Kitap okurken hem yeni bilgiler öğrenir,
ufkunuzu genişletir, hem de günlük sıkıntılarınızdan az da olsa uzaklaşmış
olursunuz. Çok kitap okuyanların konuşması düzelir. Güzel ve anlamlı cümleler
kurar. Fikrini sağlıklı bir şekilde aktarabilir muhatabına. Fazla gaf yapmaz.
Hadiseleri daha geniş açıdan ele alarak değerlendirir. Kolay öfkelenmez, sabrı
öğrenir. Anlayışlı ve hoşgörülü olur...



Tabii kitap derken, her kitap bunları sağlar
demiyoruz. Kitabın da doğrusu, güzeli, faydalısı var. Bunun tersi de mümkün.
Bazı kitapları okuduğunuz zaman; ister istemez olumsuz yönde etkilenebilirsiniz.



At, otu yemeden önce koklar. Eğer zehirli ise,
şüphelenirse yemez. Kitap da öyledir. Kitap hakkında önceden bilgi sahibi olmak,
kitabın yazarı, müellifi hakkında fikir sahibi olmak gerekir.



Bozuk bir besin yediğimiz zaman midemiz nasıl
bozuluyorsa, bozuk bir kitap okuduğumuz zaman beynimiz de o şekilde etkilenir.
[Bu yüzden mezhepsizlerin, reformcuların kitaplarını okumamalı.]



İnsanın en esef duyacağı şey, öğrendiği lüzumsuz
ve yanlış bilgidir.






Lüzumsuz bilgi nedir?


Dünya ve ahiretine yaramayan, sadece bazı
tartışmalarda ve bilgiçlik taslamada işe yarayabilen bilgi türüdür. Mesela, 1980
yılının en hızlı koşan adamının ismini ezberlemek gibi. Maalesef günümüzde genel
kültür dendiği zaman bu tür şeyler akla geliyor. Bilime ve insana hiçbir faydası
olmayan bir sürü ıvır zıvır bilgiler...Konuyu fazla dağıtmayalım.



Kitap okumanın faydalarını saymakla
bitiremeyiz...



Bizim asıl değinmek istediğimiz konu; kitap
okuma alışkanlığıdır.



Bu alışkanlık, küçük yaşlarda kazanılırsa, daha
etkili, daha güzel ve daha kalıcı olur.



Çocuklara ve gençlere okuma alışkanlığı
kazandırmak lazımdır. Peki, bu nasıl mümkün olabilir?



Çocukların ve gençlerin okudukları zaman heyecan
duydukları çizgi romanlar, kısa hikâyeler, meraklı çocuk romanları, kelime
hazinesini geliştiren bulmacalar, bilmeceler, çocuklar ve gençler için
hazırlanmış mecmualar bu iş için biçilmiş kaftandır.



En güzel okuma alışkanlığını bu bahsettiklerim
sağlayacaktır.



Yoksa, çocuklara direkt bilginin verildiği ders
kitaplarının ve ağır kitapların okutulması çok zordur. Ülkemizde bu işi en güzel
yapan ve başarılı olan kuruluşlardan bir tanesi Türkiye Çocuk dergisi’dir.
Yıllardan beri profesyonel ve uzman kadrosu ile çocukları ve gençleri geleceğe
hazırlıyor.



Ülkemizde okuma alışkanlığının çok yetersiz
düzeyde olduğunu kabul etmek zorundayız. Dünya ülkeleri ile kıyaslandığımız
zaman, çok geri saflarda kalıyoruz.



Televizyon ve radyo gibi cihazlardan edinilen
bilgiler, uçucudur. Çok bilgi verilse dahi, bunları hatırımızda tutmak zordur.
Çünkü, bu bilgilere erişmek için hiçbir emek harcanmamıştır.



Ama kitap öyle değil. Belli bir emek harcanarak
edinilen bilgilerin unutulma ihtimali daha düşüktür.






İlimle
meşgul olmak cihaddan efdaldir



Sual: Amellerin en kıymetlisi
nedir?




CEVAP


Amellerin en kıymetlisi,
zamana ve şahsın hâline göre değişir. Nitekim hadis-i şerifte, (En kıymetli
amel, vaktinde kılınan namaz, sonra ana babaya iyilik etmek, sonra da Allah
yolunda cihaddır) buyurulduğu gibi, (Amellerin en iyisi yemek
yedirmektir), (Gece herkes uykuda iken namaz kılmaktır), (Selam vermeyi
yaymaktır), (Allahü teâlâyı anmaktır), (Elinden ve dilinden kimsenin
incinmemesidir), (Az da olsa devamlı olan ameldir) diye de bildirilmiştir.



Peygamber efendimiz,
(En kıymetli amel)i, soranların hâllerine ve içinde bulunulan şartlara göre
bildirmiştir. Mesela yiyeceklerin bol bulunduğu; fakat suyun bulunmadığı yerde,
susuzluktan yanana bir bardak su vermek, bin ekmek vermekten daha makbul olur.
Vahşi hayvan veya düşmanların saldırısına veya tehlikeli bir hastalığa maruz
kalan kimsenin ölümden kurtulmasına sebep olmak, ona yapılacak diğer
iyiliklerden daha üstün olabilir.



Bir kimseyi ebedî
felaketten kurtarıp, sonsuz nimetlere kavuşmasına sebep olmak ise, hepsinden
daha kıymetlidir. Bu bakımdan İslâmiyetin başlangıcında amellerin en kıymetlisi
cihad idi.






Cihadın
önemi



Hadis-i şeriflerde
buyuruldu ki:



(En kıymetli amel
cihaddır.)




(Müşriklere karşı,
mal, can ve dilinizle cihad ediniz!)



(Cihadı terkeden
millet, mutlaka genel bir belâya maruz kalır.)



(İnsanların en
üstünü, canı ve malı ile Allah yolunda cihad edendir.)



(Cihad etmeden veya
cihadı düşünmeden ölen, münafık olarak ölür.)




(En faziletli cihad,
canı, malı ile müşriklerle mücadeledir.)



(Fi-sebilillah cihad
ediniz. Böyle cihad, cennet kapılarını açar, sıkıntıları giderir.)







Em-i
marufun önemi



Cihad bu kadar faziletli
olduğu hâlde, emr-i maruf daha kıymetlidir. Hadis-i şerifte, (Bütün
ibâdetlere verilen sevap, Allah yolunda savaşa verilen sevaba göre, deniz
yanında bir damla su gibidir. Savaşın sevabı da, emr-i maruf ve nehy-i münker
sevabı yanında denize göre, bir damla su gibidir.) buyuruldu.



İbni Abidin hazretleri
ise, (Fıkıh âliminin müslümanlara sağladığı faydanın sevabı, cihad sevabından
daha çoktur) buyurmaktadır. [Kur‘an-ı kerime, hadis-i şeriflere ve akla uygun
şeylere Maruf, bunlara uymayana Münker denir.]



Günümüzde en kıymetli
amel, yayın yolu ile Emr-i maruf ve Nehy-i münker yapmaktır. Ehl-i
sünnet itikadını yaymalı, gayrı müslimlere ve sapıklara gerekli cevap
verilmelidir! Bu yol ile cihad edenler, yardımda bulunanlar, cihad sevabına
ortak olur. Hadis-i şerifte, (Bir mücahidi giydirip kuşatan veya onun çoluk
çocuğunun ihtiyaçlarını gören, harbe gitmiş gibi sevaba kavuşur.) buyuruldu.
Emr-i maruf yapmak da ilim ile olur. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:




(Gece bir müddet ilim
öğrenmek, bütün gece ibâdet etmekten sevaptır.)



(Sabah-akşam ilimle
meşgul olmak, cihaddan efdaldir.)




(İlimden bir mesele
öğrenmek, yüz rekat [nafile] namaz
kılmaktan daha kıymetlidir.)




(Din ilmine sahip
olanın sıkıntısı gider ve ummadığı yerden rızıklanır.)



(İlim öğrenen veya
Allah için bir dost edinen veya din kardeşinin yüzüne şefkatle bakan veya “Bismillah”


diyerek işine başlayan affa uğrar.)


Hz.Ali:
(İlim, maldan hayırlıdır. Çünkü malı sen korursun; fakat ilim seni korur. Mal
harcamakla azalır, ilim sarfetmekle çoğalır.) buyurdu.



Hz. İbni Abbas
da, (Hz. Süleyman; mal, ilim ve hükümdarlık arasında muhayyer bırakıldı. O ilmi
tercih etti ve bu sayede diğer ikisine de malik oldu.) buyurdu.



İmam-ı Gazalî hazretleri de,
(İnsanın diğer mahlukattan üstünlüğü ilmi iledir, güç ve kuvvetiyle değildir.
Çünkü deve insandan kuvvetlidir. İrilik bakımından da değildir. Çünkü fil
insandan çok iridir. Cesaret bakımından da değildir. Çünkü aslan insandan
cesurdur. Çok yemesiyle de değildir. Çünkü mandanın karnı, insanın midesinden
daha büyüktür. Şu hade ilim çok üstün bir vasıftır.) buyurmaktadır.



Yemek ve içmekten
kesilen hasta, ölmeye mahkum olduğu gibi, ilim ve hikmetten mahrum kalb de ölüme
mahkumdur. O halde, Ehl-i sünnet âlimlerinin kitaplarını okuyup, dinimizi doğru
olarak öğrenmeliyiz.

http://gizlihazineler.yetkin-forum.com

Sayfa başına dön  Mesaj [1 sayfadaki 1 sayfası]

Bu forumun müsaadesi var:
Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz